Lachspiegels

We gingen geloven dat nationaliteit de ware gemeenschap schept. Toen wilden de internationale kameraden ons laten geloven dat de arbeidersklasse echte gemeenschap biedt. Toen dat verdampte was er de liberale illusie dat echte gemeenschap eigenlijk overbodig is: we zochten zonder het zelf echt te merken de ware gemeenschap in de afwijzing van iedere diepere vorm van gemeenschap. ‘Doe je eigen ding en voeg je in de massa van consumenten!’ Dat baande de weg om gemeenschap en identiteit te peuren uit de slachtofferrol: ‘er zijn anderen die ons de toegang tot het ongebreideld consumeren proberen te ontzeggen.’ Zo gingen bijvoorbeeld gender issues obsederen. Ik geloof dat er werkelijk mensen zijn te vinden die zich een tikkeltje paranoïde druk maken over het ‘glazen plafond’ voor vrouwen op weg naar hun volgende CEO. En samen creëerden we de opkomst van een andere ‘gemeenschap’ van onderdrukten, want het gaf het Westen nog een laatste missionaire vonk en diepere gemeenschappelijke waarde: de net iets te verbeten strijd voor de ‘LGTB-gemeenschap’. En er waren natuurlijk anderen die weer gingen teruggrijpen op een nationale gemeenschap. Je kon er op wachten. Waar vinden wij gemeenschap? Of is diepere gemeenschap onnodig? Is het gemeenschappelijk consumeren genoeg?

Ja, gemeenschap voor mensen is nodig zoals voor een vis het water. Er is echter maar één ware gemeenschap, die is in Christus. Daar vinden wij onze identiteit, in zijn gekruisigd lichaam en in zijn Opstanding. In de liefde van de Vader, de Zoon en de Geest vinden wij onze gemeenschap. Niet tegenover Israël, als hoogmoedige, eigenstandige kerk van Constantinopel, van Rome, Genève of Azusa street Los Angeles, maar als een nederige, wilde loot, geplant in de edele olijf van Israël en haar Messias (Rom. 11). Alle andere gemeenschappen blazen een deel-element van je ware zijn op tot je ware identiteit: het zijn lachspiegels. Ook Constantinopel, Rome, Genève en Azusa street. Maar minder onschuldig dan lachspiegels op de kermis.

Geplaatst in algemeen | Een reactie plaatsen

Pasen

Pasen, de dood gehackt door het programma van Gods liefde in Jezus Christus.

Geplaatst in algemeen | Een reactie plaatsen

Wij moeten van onszelf bevrijd worden

Wij moeten bevrijd worden van onszelf. Het Boeddhisme zegt en belooft dat je je zelf totaal en absoluut zult verliezen. Maar dat moet je wel zelf doen, er is immers niemand anders voor je die dat zou kunnen doen. Het Christendom zegt en belooft dat je jezelf slechts voor een bepaald aspect zult verliezen: de ‘homo incurvatus in se’, zoals Luther dat zei, de in zichzelf gekeerde mens. En dat kun je niet zelf, dat moet een Ander voor je doen: bevrijd worden van jezelf. Herlees nog eens de sublieme scene in ‘De reis van het drakenschip’ uit de Narnia serie: dat Eustaas wordt gewassen in het water en uiteindelijk zijn drakenhuid kwijtraakt. Zit niet in de film, helaas: onbenul van de cineast of is het cineastisch onmogelijk? In ons gezin is er een gezinsgrapje ‘het boek is beter’. Dat vind ik echt niet altijd, maar hier is het echt zo! Een meesterlijk beeld van de christelijke manier waarop wij bevrijd worden van onszelf. Of kijk bv in Galaten, het geworstel van Paulus met de wet! Ik ben gestorven door de wet en ………

 

Linkje: Doopdienst
Ik had een doopdienst waarin het in de preek ook precies hier over ging: preek begint na 50 minuten (oef, we begonnen te laat met de dienst zelf, liep wat uit dus). Tekst was Hand. 2: 37, eind van de eerste Pinksterpreek van Petrus.
Geplaatst in algemeen | Tags: | Een reactie plaatsen

Nineveh, Jonah and our centres of power

If I were a farmer living in the vicinity of the White House or Westminster (okay, there aren’t any, but just imagine) I in fact would have to take my livestock, some goats and cows, and march on Washington or London. I would go to these centres of chaotic, messy, governmental power, where at this very moment Western democracy is crumbling down overtly. And there, I would just fast. Fast with my cows and goats, not allowing them to drink or graze. That’s what Nineveh did in the famous story of Jonah: they repented, the inhabitants together with all the animals. Even the cows and goats participated in repentance! Do we? And our parliaments, the mirror image of the people they represent?

Geplaatst in algemeen | Een reactie plaatsen

Kraters in de samenleving

Ooit zeiden de heidenen en tegenstanders van het christelijk geloof: ‘Maar zie hoe die christenen elkaar liefhebben!’ Keizer Julianus de afvallige (331/2 – 363 na Chr.) wilde terug naar het heidendom en probeerde de opmars van het christendom in de kiem te smoren. Maar hij was pragmatisch genoeg om één ding te begrijpen: we moeten hun naastenliefde wel kopiëren, want anders gaan wij het met onze oude goden nu niet meer redden!

Het SCP zei deze week (dec. 2018): ‘Over het christendom dat langzaam verdwijnt moeten we niet luchtig doen. De christenen zijn de grote mantelzorgers, vrijwilligers en gulle gevers van onze samenleving. Als het christendom hier verdwijnt, verschijnen er grote kraters.’ De tijden van Keizer Julianus zijn terug, het SCP echoot in wezen zijn woorden: als we hun gedrag niet kopiëren vallen er kraters!

Geplaatst in algemeen | Een reactie plaatsen

Waarom gelooft niet iedereen, als Hij almachtig is?

Laten we voor een antwoord op deze vraag beginnen bij de gevallen schepping. De 17deeeuwse wiskundige Blaise Pascal zei dat de zondeval het enige dogma van de kerk is dat je empirisch kunt waarnemen. Kijk om je heen, durf te kijken: ‘de mens is voor de mens een wolf’ (homo homini lupus, Latijns gezegde uit 2de eeuw v.C.). In Genesis 3 wordt dit beschreven als het gevolg van een fatale breuk tussen God en mens, als de consequentie van een alles verwoestende vervreemding van de bron van leven. En de kern van die breuk is het wantrouwen in het hart van de mens richting God. De slang fluistert Eva in dat God een jaloerse, narcistische God is die er niet tegen zou kunnen dat de mens ook kennis van goed en kwaad verwerft. De breuk is het wantrouwen in het hart van de mens, dat is de bron van onvrede, jaloezie, doodslag en wanhoop.

God gaat dat herstellen, dat is het vervolg van de Bijbel na Genesis 3. En nu kunnen we die vraag beantwoorden: als God echt almachtig is, waarom heeft hij het niet zo gemaakt dat iedereen in hem gelooft? Denk daarvoor eens aan het Nederlandse leger in Afghanistan: ze wilden niet in de eerste plaats met brute militaire overmacht hun gezag opleggen, maar de ‘hearts and minds’ van de wantrouwige bevolking winnen. Zo wil God het ook, maar dan echt. In de mens heerst wantrouwen, verzet en rebellie. Maar dat gaat Hij niet te lijf zoals de dictators van alle tijden: Stalin, Putin. Die draaien elk verzet de nek om. Met angst en ‘laarzen die dreunend stampen’ zorgde Stalin ervoor dat ‘iedereen in hem geloofde’. Maar God wil de ‘hearts and minds’ winnen. Hij wil geen kadaver gehoorzaamheid maar het herstellen van de band van liefde en vertrouwen. En daarvoor komt Hij in de persoon van Jezus. In die gestalte wil Hij zelfs tot het uiterste gaan. Ja, Hij toont zijn Almacht. Maar waar? Aan het kruis. Johannes zegt dat God juist daar zijn grootheid heeft getoond (Joh. 17: 1). Zo wil God de ‘hearts and minds’ winnen: dat wij uit berouw en liefde Hem groot maken en eren. Aan het kruis wordt duidelijk hoe God zijn almacht inzet. Hij heeft geduld en geeft zijn eigen leven, totdat eens ‘in de naam van Jezus elke knie zich zal buigen, in de hemel, op de aarde en onder de aarde.’ (Fil. 2: 10).

Geplaatst in algemeen | Tags: | Een reactie plaatsen

Dolgedraaide deugden

De schrijver Chesterton zei: ‘The modern world is full of the old Christian virtues gone mad.’ Oftewel: ‘de moderne wereld is vol van de oude Christelijke deugden die zijn dolgedraaid.’ Dolgedraaide deugden! Hij gelooft zelfs dat deze deugden in de wereld meer kwaad doen dan ondeugden. Ondeugden herkennen de meeste mensen en de meeste mensen stellen zich dan te weer. Maar dat ligt anders bij dolgedraaide deugden.

Ik wil het met u hebben over een denkbeeldig gezin in een echtscheiding. Ik heb niemand, maar tegelijk juist heel veel mensen voor ogen, want dit is uit leven gegrepen. We leven immers in een tijd waarin zeker 1/3 van de huwelijken in een scheiding eindigt. Kijk dus wat u kunt herkennen; en oordeel of er waarheid schuilt in wat ik zeg. Ik ga twee dolgedraaide deugden benoemen aan de hand van dit voorbeeld. En ik neem als tekst het grote gebod van Jezus: Mt. 22: ‘Meester, wat is het grootste gebod in de wet?’ Hij antwoordde: ‘Heb de Heer, uw God, lief met heel uw hart en met heel uw ziel en met heel uw verstand. Dat is het grootste en eerste gebod. Het tweede is daaraan gelijk: heb uw naaste lief als uzelf.

Terug naar het denkbeeldig gezin in een echtscheiding: ze hebben beide een best leuke baan; huisje; drie kinderen tussen 6 en de 11. Maar zij (laten we eens een ‘zij’ nemen) zegt uitgekeken te zijn op de ander. Ze voelt al jaren niets meer.
Goed. We moeten ons eerst afvragen: drinkt hij, slaat hij, misbruikt of mishandelt hij de kinderen? Nee, dat allemaal niet: dit is een man die beantwoordt aan de beschrijving van ‘een verantwoordelijk persoon’. Er is niets aan hand: hij heeft zo zijn fouten en vervelende trekjes waar je je aan kunt ergeren, maar hij heeft ook leuke kanten. Hij wil zelfs alles doen om het huwelijk te redden, bijvoorbeeld in therapie gaan. Geen reden dus om te zeggen: ik moet deze relatie nu verbreken.
Nee, dat is het dus allemaal niet: zij is gewoon op hem uitgekeken, voelt geen liefde meer. Op deze wijze verbreken vrouwen (en natuurlijk net zo goed mannen!) een huwelijk met drie kinderen. Ze zien dat kinderhart breken en toch doen ze dat! Hoe kan iemand dat voor zijn of haar geweten rechtvaardigen?

Dat kan en dat zit hem in dat éne zinnetje: de moderne wereld is vol van de oude Christelijke deugden die zijn dolgedraaid. Ze kan het rechtvaardigen met twee deugden die zijn ontdekt door Christendom, maar die van het Christendom zijn losgemaakt: de deugd van authenticiteit en die van het luisteren naar je gevoel.
Deze twee deugden zijn er niet altijd geweest. Ik begin even in de oude Griekse wereld: denk aan filosofen als Plato en de Stoa – daar komt het woord ‘Stoïcijns’ vandaan. In de oude Griekse wereld was de mens ingeklemd tussen zijn verstand en zijn lagere driften. De gevoelens hoorden daar bij de lagere driften. Dat waren dus zaken waar een volwassen mens niet naar moest luisteren: Stoïcijns. Gevoelens waren nog niet ontdekt als een positieve bron, je regelde je leven naar de wetten van het verstand. En authenticiteit was nog helemaal niet ontdekt: het idee dat je echt jezelf moet zijn en dat je dus geen rol moet spelen die de maatschappij je opdringt. Dit zijn twee zaken die door het Christendom zijn ontdekt: dat gevoelens een positieve kant kunnen hebben en dat er dus ook naar geluisterd kan worden. En dat er meer is dan leven naar de wetten van het land en de religie, dat je geel rol hoeft te spelen. Omdat er authenticiteit is in religie, iets wat jouw diepste kern echt raakt! Dat je geen rol speelt, als je God aanbidt, maar werkelijk pas jezelf wordt als je oog in oog met Hem, met Jezus de Messias staat. Allemaal ontdekt omdat die twee deugden loten aan de boom van de liefde waren. De positieve kant van gevoelens, en authenticiteit: vruchten van liefde, vruchten van Mt. 22. Maar ze werden er van losgemaakt: ze gingen zich voordoen als het enig ware. Tegenwoordig handel je goed als je maar naar je gevoelens luistert en zo probeert je authenticiteit te bewaren. Maar ooit waren beide deugden verbonden aan de liefde waar ze uit voortkwamen, en richtten ze het hart op God en de naaste.

Terug naar onze moeder: waarom handelt ze zo? Omdat de moderne cultuur haar zegt dat de hoogste waarde haar authenticiteit is. Je mag toch niet bij een man blijven waar je niets meer voor voelt? Kun je een leugen leven? Ze scheidt dus omwille van de deugd! Zo kan ze (of hij!) rechtvaardigen dat ze haar man en haar kinderen …. breekt.
Maar wat is liefhebben? Een gevoel? En is dus die liefde er niet meer bij die vrouw? Maar volwassen liefde – ik spreek nu niet over verliefdheid: dat is ook iets positiefs, maar daar heb ik het nu niet over – volwassen liefde is niet in de eerste plaats een gevoel (al zal dat er natuurlijk wel vaak bijkomen): liefde is de standvastige wil om voor een ander het beste te willen. Dat hebben we geleerd bij Jezus aan het kruis. Dat is het voorbeeld van echte liefde: zijn standvastige wil (Getsemane!) om voor de ander het beste te willen.
Tja: als we het zo bekijken, wat kunnen we dan tegen die vrouw zeggen? Ze heeft geen gevoel meer, maar betekent dat dan dat het onoprecht is om door te gaan met het huwelijk? Liefde is niet dat jouw gevoel verwarmd moet worden, maar het is de standvastige wil om voor een ander het beste te willen. Liefde is een doe-woord, zeggen ze wel eens. Liefhebben is een werkwoord! En naar de kinderen toe: als je scheidt dan zal je vast veel gevoel houden voor je kinderen; en je zult ze dat ook elke keer tot tranen toe vertellen. Maar liefde is de standvastige wil om voor een ander het beste te willen. En als we die definitie hanteren, vraag ik me af of ze wel zo veel liefde voor ze had. Is het het beste voor kinderen, dat hun hart gebroken wordt? Deze vrouw is misleid door ‘dolgedraaide deugden’.
De deugden authenticiteit, vrijheid, luisteren naar je gevoel, eerlijkheid, het belang van individualiteit: in de moderne wereld zijn ze alle in opstand gekomen tegen de bron waaruit ze voortkwamen, de liefde van Christus. The old Christian virtues gone mad! Wat is ware liefde? Niet in eerste plaats gevoel; liefde is de standvastige wil om voor een ander het beste te willen. En wat is uiteindelijk het beste voor elk ander? Dat die God liefheeft met heel zijn hart, heel zijn ziel, en heel zijn verstand. Met die visie op liefde kan het in het huwelijk zo maar gebeuren dat je gevoel na verloop tijd – eerst was het koud geworden – weer mee gaat doen. Probeer het, zoek er naar, ga in gesprek, in gebed als je gelooft. Het is duizenden echtparen overkomen: dat ze door de woestijn heen moesten, een woestijn waarin ze zelf gelouterd werden. Ze hebben daar pas geleerd wat echte liefde is.

Geplaatst in algemeen | Een reactie plaatsen